Cách đọc và ghi chép một ván cờ vua – Minh họa dễ hiểu

E4 E5, Nf3 Nc6, Exd6, Bb5… Bạn có hiểu những kí hiệu này không? Trông chúng thật phức tạp phải không? Tuy nhiên nhờ có chúng, bạn có thể đọc hiểu và ghi lại được một ván đấu cờ vua. Một trong những điều quan trọng nhất để có thể tiến bộ khi chơi cờ vua đó chính là bạn phải học cách đọc những ký hiệu đó. Bạn có thể học những thế cờ trong sách hay học hỏi những chiến thuật của những người chơi giỏi hơn. Hoặc đơn giản hơn, bạn có thể tự ghi chép lại những ván cờ của chính bản thân. Học hỏi từ chính những sai lầm của bản cũng là cách giúp bạn tiến bộ. Hãy cùng trung tâm đào tạo SEO Duy Anh Web học cách đọc hiểu ký hiệu đại số trong cờ vua nhé! May mắn thay, bạn sẽ chỉ mất vài phút để có thể học được chúng.

1. Cách đặt tên các ô cờ

Đầu tiên, bạn cần phải hiểu mỗi ô vuông được đặt tên thế nào. Hãy xem hình ảnh về bàn cờ vua dưới đây.

  • Các ô vuông hàng ngang được đánh dấu từ trái sang phải theo thứ tự chữ cái từ a đến h.
  • Các ô vuông hàng dọc được đánh dấu từ dưới lên trên theo thứ tự số từ 1 đến 8.

Mỗi ô vuông được đặt tên bằng cách ghép cột và hàng tương ứng.

LƯU Ý: cách đánh số và chữ bắt đầu luôn tính theo góc nhìn của người cầm quân trắng. Nếu trong hình ảnh dưới dây quân trắng ở trên thì cách đánh số sẽ ngược lại.

Cách đặt tên các ô cờ
2. Ký hiệu của các quân cờ vua

Ký hiệu ở đây chính là các viết tắt của mỗi quân cờ. Bạn có thể nhớ chúng dễ dàng bằng cách ghi nhớ chữ cái đầu của quân cờ.

TIẾNG ANH

TIẾNG VIỆT

Tên quân cờ

Ký hiệu Tên quân cờ Ký hiệu

Bishop

B Tượng T
Rook R Xe

X

Queen Q Hậu

H

King K Vua

V

kNight

N Mã

M

Lưu ý:

  • Trong tiếng anh, quân xe (kNight) được kí hiệu theo chữ thứ 2 N để tránh nhầm lẫn với vua.
  • Quân tốt không có ký hiệu. Khi tốt di chuyển trên bàn cờ, chỉ sử dụng tên ô vuông để ghi lại.

3. Cách ghi chép lại nước đi

Về cơ bản, mỗi một nước đi được ghi chép lại bằng một nước của trắng và một nước của đen. HÃY NHỚ bạn ghi lại nước đi quân cờ nào thì hãy viết hoa quân cờ đó để tránh nhầm lẫn với tên của ô vuông. Quân tốt không có ký hiệu viết tắt nên không cần viết hoa mà chỉ cần viết ô vuông nó di chuyển tới.

Để cho các bạn dễ hình dùng, chúng tôi sẽ sử dụng một trong những nước cờ khai cuộc phổ biến nhất có tên gọi “Ruz Lopez”.

  1. e4 e5
  2. Nf3 Nc6
  3. Bb5

Nước đi đầu tiên [e4 e5]

Hãy nhớ rằng tốt không có ký hiệu nên chỉ cần ghi lại ô vuông nó di chuyển tới. Trắng đi trước nên nước đi đầu tiên sẽ là di chuyển tốt trắng đến e4 và sau đó đen đi tốt đen đến e5. Hãy xem hình minh họa dưới đây:

Cách ghi chép lại nước đi 1

Nước đi thứ hai [Nf3 Nc6]

Hãy nhớ rằng N là ký hiệu của quân mã trong tiếng anh. Ở nước đi này, mã trắng di chuyển tới ô f3 và sau đó mã đen di chuyển đến c6. Hãy xem hình minh họa dưới đây:

Cách ghi chép lại nước đi 2

Nước đi thứ ba [Bb5]

Hãy nhớ rằng B là ký hiệu của quân tượng trong tiếng anh. Ở nước đi này, tượng trắng di chuyển đến ô b5.

Cách ghi chép lại nước đi 3

4. Các quy tắc khác

  • Khi ăn một quân cờ của đối phương, bạn sẽ ký hiệu dấu x giữa ký hiệu quân cờ và tên ô vuông. Ví dụ khi mã ăn một quân cờ ở ô a4, bạn sẽ ghi lại nước đi đó bằng ký hiệu [Nxa4]
  • Nếu nước đi của bạn là chiếu tướng đối phương, hay ghi lại bằng dấu hiệu + ở cuối ký hiệu đại số. Ví dụ hậu chiếu tướng đối phương tại ô d8, bạn sẽ ghi lại nước đi đó bằng ký hiệu [Qd8+]
  • Nước nhập thành sẽ được kí hiệu tùy theo bạn nhập thành vua theo hướng nào. Nhập thành gần được ký hiệu 0-0 còn nhập thành xa được ký hiệu 0-0-0.
  • Nước cờ phong cấp tốt sẽ được ký hiệu dấu = trùng với tên quân cờ mà bạn muốn phong cấp. Ví dụ phong cấp tốt ở ô a8 thành hậu sẽ được ký hiệu [a8=Q]

Cờ vua thật thú vị phải không nào! Không chỉ là một trò chơi giải trí, cờ vua còn giúp bạn tăng cường trí nhớ và rèn luyện trí thông minh nữa. Qua bài viết trên, tôi hy vọng bạn đã hiểu cơ bản cách đọc và ghi lại một ván cờ vua. Chỉ với một vài ván đấu, tôi tin rằng bạn sẽ làm chủ được nó một cách dễ dàng. Nếu con bạn hứng thú với việc chơi cờ vua, hãy tham khảo khóa dạy chơi cờ vua cơ bản cho trẻ tại trung tâm Duy Anh Web nhé.

Trả lời